بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی

دسته: علوم انسانی

فرمت فایل: doc

حجم فایل: 127 کیلوبایت

تعداد صفحات فایل: 110

  • بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی
  • تحقیق بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی
  • پروژه بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی
  • مقاله بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی
  • دانلود تحقیق بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی
  • پروژه
  • پژوهش
  • مقاله
  • جزوه
  • تحقیق
  • دانلود پروژه
  • دانلود پژوهش
  • دانلود مقاله
  • دانلود جزوه
  • دانلود تحقیق

بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی

مقدمه:

برای بحث درباره اشتباه بهتر است ابتدا ماده 190 قانون مدنی را مطالعه نمود چون در این ماده از شرایط اساسی صحت معامله صحبت شده و بند اول آن قصد و رضای طرفین معامله را یکی از شرایط دانسته است.

برای انعقاد هر عقدی طرفین باید قصد و رضا یعنی اراده داشته باشند و آنها نه فقط بایستی اراده خود را بصورت ایجاب و قبول اظهار دارند بلکه رضای طرفین باید موجود باشد. در مورد قصد باید دانست که قصد یا موجود است و یا معدوم.

بدیهی است که در صورت عدم وجود قصد، معامله باطل خواهد بود ولی رضا ممکن است موجود و در عین حال معلول باشد. طبق ماده 199 قانون مدنی، موجبات معلول بودن رضا دو امر است: اکراه- اشتباه.

این ماده فقط اکراه و اشتباه را موجب عدم نفوذ دانسته است. البته با مطالعه مواد 416 و 439 قانون مدنی به این نتیجه میرسیم که تدلیس و غبن نیز در نفوذ معامله بی تأثیر نیست. منتهی فقط به مغبون حق فسخ میدهد. ولی جای بحث فقط در اشتباه است. زیرا قانون صراحت دارد که اشتباه موجب عدم نفوذ معامله است. پس این را به عنوان یکی از موارد عیوب اراده مورد بحث قرار می دهیم.

فصل اول

تعریف اشتباه:

واژه اشتباه در زبان حقوقی در زبان حقوقی معنی محدودتری دارد. اشتباه را نویسندگان حقوق مدنی چنین تعریف کرده اند:

«اشتباه تصور نادرستی است که انسان از حقیقت پیدا می کند» [1] و یا:

«تصور غلطی است که انسان از شیئی می کند» [2]

در کتب عربی اشتباه را غلط می نامند. فقهای اسلامی اشتباه را تحت عنوان خطاء، جهل و نسیان نامیده اند.

فصل دوم

اقسام اشتباه:

در حقوق ایران اشتباه را از نقطه نظر درجه تأثیر آن در عقد تقسیم بندی کرده اند. یعنی اقسام اشتباه را اشتباه مؤثر و غیرمؤثر در عقد دانسته اند و اشتباه مؤثر را گاهی موجب بطلان و گاهی موجب عدم نفوذ معامله محسوب داشته اند.

طبق نظر موسوم (در کتب عربی) اشتباه بر سه نوع است:

«اشتباهی که موجب بطلان عقد است که آنرا اشتباه مانع نامیده اند.

«اشتباهی که بطور نسبی موجب بطلان عقد است (قابل بطلان).

«اشتباهی که تأثیری در صحت عقد ندارد.

اشتباه نوع اول را در سه مورد دانسته اند:

«اول در ماهیت عقد- دوم در مورد معامله- سوم در سبب معامله. دکتر السهنوری در کتاب خود اشتباهی را که هنگام پیدایش اراده صورت نگرفته و اراده را معیوب نمی سازد ولیکن به هنگام نقل آن صورت بگیرد یعنی اراده حقیقی با اراده انسانی متفاوت داشته باشد اشتباه در نقل نامیده است. و نوع دیگر اشتباه را که بهنگام تفسیر اراده صورت می گیرد، اشتباه تفسیری دانسته است.

در حقوق انگلیسی اشتباه را به نوعی دیگر تقسیم کرده و آنرا سه قسم دانسته اند:

«اشتباه مشترک»

«اشتباه متقابل»

«اشتباه یک جانبه»

بعضی از نویسندگان اشتباه مشترک را همان اشتباه متقابل دانسته اند.

الف- اشتباه مشترک:

این اشتباه در موردی است که طرفین معامله هر دو اشتباه مشابهی مینمایند. هرکدام از آنها قصد طرف دیگر را میداند و آنرا قبول می کند و هر دو در مسائل اصلی و اساسی عقد اشتباه می کنند. برای مثال مورد معامله اتومبیلی باشد که از بین رفته (در حین عقد) درحالیکه طرفین آنرا موجود تصور کنند.

ب) اشتباه متقابل:

وقتی است که طرفین به قصد یکدیگر پی نبرده و هر کدام مقصود خود را می فهمند. مثلاً شخص الف پیشنهاد فروش اتومبیلی را می کند که ولی شخص ب تصور می کند که پیشنهاد راجع به اتومبیل وی لیکن از مدل دیگر می باشد. در چنین صورتی علیرغم وجود اراده، تطابق واقعی بین پیشنهاد و قبول وجود نداشته و درنتیجه معامله ضرورتاً باید باطل باشد.

ج) اشتباه یک جانبه:

در این نوع اشتباه که اشتباه به معنای واقعی است فقط یکی از طرفین در اشتباه بوده و طرف دیگر نیز از این امر آگاه می باشد. مثلاً هرگاه شخص الف توافق به خرید نقاشی بخصوصی از شخص ب بنماید. به تصور اینکه اصل است اما درواقع بدل و کپی آن باشد. اگر ب نسبت به تصور اشتباه الف جاهل باشد مورد از موارد اشتباه متقابل خواهد بود ولی اگر او بداند اشتباه یک جانبه خواهد بود.

در مورد این اشتباه نیز توافق واقعی بین ایجاب و قبول وجود نداشته درنتیجه معامله فاقد اثر می باشد.

تفاوت بین اشتباه متقابل و اشتباه یک جانبه:

تشخیص بین این دو اشتباه است. اگرچه مسئله ای که در این دو مطرح میشود شبیه می باشد. لیکن روش رسیدگی تفاوت دارد.

اگر اشتباه متقابل عنوان شود رسیدگی قضائی جنبه موضوعی داشته ولی اگر اشتباه یک جانبه عنوان شود رسیدگی جنبه شخصی خواهد داشت. [3]

فصل سوم

آثار اشتباه و شرایط تأثیر آن:

الف- آثار اشتباه:

اشتباه در معامله گاهی موجب بطلان و گاهی نیز موجب عدم نفوذ عقد می باشد و در بعضی موارد نیز به مشتبه حق فسخ می دهد و گاهی نیز موثر در عقد نبوده و حقی برای طرف ایجاد نمی کند.

در مورد اثر اشتباه متقابل و یک جانبه درکا من لوو انصاف باید افزود که اشتباه متقابل در کا من لوفی النفسه موجب بی اعتباری قرارداد نمیشود. دادگاه به این مسئله رسیدگی کرده و تصمیم می گیرد و برای اخذ تصمیم به نیات طرفین توجه نمی کند چون از این جهت در هر حال رضایت واقعی وجود ندارد. دادگاه شخص ثالث معقولی را در نظر میگیرد و می بیند که آیا شخص مزبور از رفتار آنان چه استنباطی کرده و توافق آنها را به چه معنی گرفته است. قاضی بلاک برن میگوید: اگر کسی هر قصدی که داشته باشد طوری رفتار کند که یک شخص ثالث معقول چنین پندارد که او با شرایط طرف دیگر موافق میباشد این شخص با چنین رفتارش متعهد خواهد بود و معامله بقوت خود باقی خواهد ماند. بنابراین در چنین حالتی دادگاه با وجود یک اشتباه مهم قرار داد را نسبت به طرفین الزام آور خواهد شناخت و قرارداد صوری به قوت خود باقی میماند.

در سیستم انصاف نیز قرارداد صرفاً باستناد اشتباه متقابل فاقد اثر نمی باشد بلکه دادگاه درباره مفهوم تعهد تصمیم گرفته و به طرف هم حق فسخ نمیدهد و انصاف از این جهت از قانون پیروی می کند.

اشتباه یک جانبه که اغلب به صورت اشتباه در شخصیت می باشد در کامن لو در صورتی موجب بی اعتباری قرارداد است که مدعی اشتباه برای رهائی از تعهدی که کرده مسائلی را ثابت کند که در بحث مربوط در اشتباه در شخصیت خواهد آمد.

اگر اشتباه یک جانبه در شرایط اساسی معامله باشد موجب بی اعتباری قرارداد خواهد بود.

دادگاههای انصاف به پیروی از قانون این اشتباه را موجب بطلان قرارداد نمیداند لیکن دادگاه در رسیدگی به دعوی از صدور حکم الزام به انجام تعهد خودداری می کند یعنی بدین ترتیب متعهد مجبور به انجام تعهد نمیشود. [4]

ب- شرایط تأثیر اشتباه:

اشتباه در صورتی از عیوب رضا محسوب میشود که دارای دو شرط باشد:

1- در صورتی که ثابت شود که اگر طرفی که اشتباه کرده به حقیقت واقف بود، آن معامله را انجام نمیداد.

2- اشتباه باید در قصد مشترک طرفین مؤثر باشد.

اشتباه باید در امری باشد که عرفاً از صفات اساسی عقد باشد یا یکی از طرفین آن صفت را اساسی اعلام کند و معامله بر مبنای آن واقع شود. [5]

بنابراین با جمع این شرایط است که اشتباه مؤثر در عقد واقع میشود.

فصل اول

مفهوم بطلان و خصائص و ویژگیهای آن

بطلان وضعیت حقوقی قراردادی می باشد که فاقد عناصری است که قانون وجود آنرا جهت اررش و اعتبار قرارداد ضروری دانسته است. به واسطه آن قرارداد در حکم معدوم تلقی می گردد به نحوی که اصلاًِ از همان لحظه اول توافقی حاصل نگردیده است و هیچ گونه آثار حقوقی بر آن متصور نمی باشد و تا حدی تراضی را منتفی می سازد که تائید یا تنفیذ بعدی آن به منظور اعاده وضع به حالت سابق نیز غیر ممکن می گردد، چنین وضعیتی با اینکه دارای مختصات و ویژگیهای خاص خود می باشد ولی در پاره ای از موارد با توجه به اهدافی که جهت اعمال آن در نظر گرفته اند سبب شده که مختصات و آثار آن تغییر یافته و با آثار سایر وضعیتهای حقوقی اشتباه گردد. در نتیجه ما بر آن شدیم که فصل اول را به «مفهوم بطلان و خصائص و ویژگیهای آن در قراردادها» اختصاص داده و در دو مبحث «تعارف و مفاهیم» و «خصائص و ویژگیهای بطلان» مباحث فوق را بررسی کنیم.

بهمین منظور لازم است ابتدا مفهوم بطلان اعم از لغوی و اصطلاحی را باز شناسیم و سپس با مقایسه با مفاهیم مشابه و سایر وضعیتهای حقوقی به آثار و نتایج خاص آن پی ببریم.

مبحث اول: تعاریف و مفاهیم

هر چند که وضعیت بطلان دارای خصائص و ویژگیهای خاصی می باشد. ولی از پاره ای ابهامات و پیچیدگیهای برخوردار می باشد که سبب گردیده در برخی موارد با سایر وضعیتهای حقوقی از لحاظ آثار و نتایج اشتباه گردد و تمییز بطلان از سایر وضعیتهای حقوقی مشکل به نظر برسد. اینگونه ابهامات که بیشتر از سوی قانونگذار و در مواد قانون مدنی وارد گردیده بیش از پیش لزوم بررسی و مداقه در جوانب مفهوم بطلان را ایجاب می نماید بهمین منظور ما ابتدا مفهوم بطلان اعم از لغوی و اصطلاحی را مورد بررسی قرار می دهیم و سپس جهت رفع ابهامات و بازشناختن بطلان از سایر وضعیتهای حقوقی به بررسی و مقایسه آن خواهیم پرداخت، بر این اساس مطالب این مبحث را در دو گفتار مورد تحلیل قرار می دهیم: «مفهوم لغوی و اصطلاحی بطلان» و «مقایسه با مفاهیم مشابه»

گفتار اول: مفهوم کلی و اصطلاحی بطلان

بند اول: مفهوم لغوی و اصطلاحی بطلان در حقوق ایران

کلمه «بطلان» در لغت به معنای «ضایع شدن، از کار افتادن، فاسد شدن، بیهوده گشتن، تباهی، سقوط و منهدم شدن به کار رفته است. همچنین بطلان مصدر عربی از کلمه باطل می باشد خداوند در قرآن کریم آن را در مقابل حق آورده است. در نزد شعرا نیز بطلان به معنای محوکردن و نابود شدن استعمال گشته است. از جمله خواجه شمس الدین حافظ می فرماید:

«طوطئی را بهوای شکری خوش بود

ناگهش سیل فنا نقش عمل باطل کرد»

مفهوم اصطلاحی بطلان نیز از معنی آن چندان فاصله نگرفته است. از لفظ بطلان در اصطلاح حقوقی بلااثر بودن منظور شده که به مفهوم لغوی نزدیک است. در اصطلاح بطلان در مقابل صحت به کار می رود. برای صحت به تناسب اختلاف در موضوع هر علمی، معانی مختلفی بیان شده است.

اصولیون به «آنچه که موافق با شریعت باشد» از آن تعبیر به صحیح می کنند و «هر آنچه که موافقت با شریعت نداشته باشد» معنای متفاوتی بکار برده اند. مثلاً در باب عبادات در صورتی که عمل انجام شده تئسط مکلف منطبق با آنچه مامور به انجامش بوده و یا عملی را که موجب اسقاط قضاء و اعاده گردد یعنی عمل انجام شده به گونه ای باشد که نه در وقت و نه در

وقت نیازی به تکرار نداشته باشد تلقی به قبول می دانند و سحت در معاملات را به معنای ترتب اثر تعبیر کرده اند. [6]

فهرست مطالب

عنوان صفحه

مقدمه… 1

بخش اول: اشتباه بطور کلی

فصل اول: تعریف اشتباه… 2

فصل دوم: اقسام اشتباه… 3

فصل سوم: آثار اشتباه و شرایط تأثیر آن… 6

فصل چهارم: موارد حقوقی اشتباه:… 8

مبحث اول: اشتباه در نوع معامله (ماهیت عقد)… 8

مبحث دوم: اشتباه در موضوع عقد… 9

مبحث سوم: اشتباه در شخص طرف عقد… 12

مبحث چهارم: اشتباه در قیمت مورد معامله:… 15

مبحث پنجم: اشتباه در جهت یا علت معامله… 16

مبحث ششم: اشتباه در انگیزه یا داعی… 17

فصل پنجم: موارد غیر حقوقی اشتباه… 18

الف- اشتباه ناشی از جهل به قانون… 18

ب- اسنادی که اشتباهاً امضاء میشود… 18

بخش دوم: بطلان عقد در اثر اشتباه… 20

فصل اول: مفهوم بطلان و خصائص وویژگی های آن… 21

مفهوم بطلان و خصائص و ویژگیهای آن

مبحث اول: تعاریف و مفاهیم… 21

گفتار اول: مفهوم کلی لغوی و اصطلاحی بطلان… 22

بند اول: مفهوم لغوی و اصطلاحی بطلان در حقوق ایران… 22

گفتار دوم: مقایسه مفهوم بطلان بامفاهیم مشابه

بند اول: عقد باطل و عقد فاسد… 28

بند دوم: بطلان عقد و انفساخ آن… 34

بند سوم: مقایسه عقد باطل و عقد قابل فسخ… 40

بند چهارم: مقایسه عقد باطل و عقد غیر نافذ… 42

بند پنجم: مقایسه بطلان عقد و عدم قابلیت استناد… 55

مبحث دوم: خصائص و ویژگیهای بطلان در قراردادها به طور کلی… 59

گفتار اول: مختصات وویژگیهای بطلان… 59

بند اول: فقدان اثر تملک در قرارداد باطل… 59

بند دوم: اثر قهقرائی بطلان… 63

بند سوم: عدم تأثیر اجازه بر عقد باطل… 65

بندچهارم: عدم تغییر وضعیت عقد باطل به عقد صحیح… 66

گفتار دوم: خصائص و ویژگی های بطلان دربرخی از قراردادها… 70

بند اول: ویژگی های بطلان در قرارداد نکاح… 70

بند دوم: ویژگی های بطلان در قراردادهای احتمالی… 76

فصل دوم: بطلان قرارداد بواسطه اشتباه… 80

منابع و مأخذ… 96

مقالات مرتبط


  • دسته: فقه، حقوق، الهیات فرمت فایل: doc حجم فایل: 330 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 360 دانلود پایان نامه مسئولیت مدنی دولت مسوولیت های بدون تقصیر حقوق مسئولیت مدنی مسئولیت مدنی جبران خسارت دولت بررسی مسئولیت مدنی دولت مطابق قواعد عمومی در...

  • دسته: فقه و حقوق اسلامی فرمت فایل: doc حجم فایل: 92 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 60 حقوق مدنی معامله اشتباه در نوع معامله نظریه اشتباه نظریه اشتباه در حقوق مدنی اشتباه کلیک جهت دانلود برای بحث درباره اشتباه بهتر...

  • پروپوزال تکمیل شده رشته حقوق با عنوان (تأثیر اشتباه در مسئولیت کیفری در حقوق ایران و فرانسه) دسته: فقه و حقوق اسلامی بازدید: 3 بار فرمت فایل: doc حجم فایل: 21 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 6 پروپوزال رشته حقوق (تأثیر اشتباه...

  • دسته: علوم انسانی فرمت فایل: doc حجم فایل: 127 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 110 پروژه بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی دانلود تحقیق بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی مقاله بررسی نظریه اشتباه در حقوق مدنی تحقیق بررسی نظریه اشتباه در...

  • دسته: حقوق فرمت فایل: doc حجم فایل: 84 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 96 پایان نامه نظریه اشتباه در حقوق مدنی پایان نامه نظریه اشتباه در حقوق مدنی نظریه اشتباه در حقوق مدنی مقاله نظریه اشتباه در حقوق مدنی پروژه نظریه اشتباه...

  • دسته: فقه، حقوق، الهیات فرمت فایل: doc حجم فایل: 73 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 37 دانلود مقالات کارشناسی ارشد رشته حقوق دانلود مقالات ارشد حقوق حقوق بشر حقوق مدنی مطلق تفسیر حقوق مدنی در قانون مدنی تفسیر حقوق مدنی در قانون...

  • دسته: فقه و حقوق اسلامی فرمت فایل: doc حجم فایل: 43 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 50 دانلود مقاله تاثیر جهل یا اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق آمریکا خرید مقاله تاثیر جهل یا اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق آمریکا دانلود...

  • دسته بندی: علوم انسانی» حقوق فرمت فایل دانلودی: rar فرمت فایل اصلی: docx تعداد صفحات: 154 اشتباه، مبین ناهمخوانی است. مرتکب به گونه ای فکر می کند و جامعه در کل، به نحوی دیگر. جامعه اصرار دارد که دیدگاهش صحیح است،...

  • دسته بندی: علوم انسانی» حقوق فرمت فایل دانلودی: rar فرمت فایل اصلی: doc تعداد صفحات: 49 دانلود تحقیق در مورد تأثیر جهل یا اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق آمریکا، در قالب doc و در 49 صفحه، قابل ویرایش، شامل چکیده،...

  • تاثیر جهل یا اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق آمریکا دسته: علوم انسانی بازدید: 4 بار فرمت فایل: doc حجم فایل: 38 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 54 تاثیر جهل یا اشتباه بر مسئولیت کیفری در حقوق آمریکا تاثیر جهل یا اشتباه...

  • دسته بندی: علوم انسانی» حقوق فرمت فایل دانلودی: zip فرمت فایل اصلی: doc تعداد صفحات: 143 دانلود تحقیق با موضوع مطالعه مقایسه ای و تطبیقی مسئولیت مدنی مدیران شرکت های تجاری و مدنی در انجام معاملات، در قالب word و در...

  • هدف از انجام این تحقیق نیز آن است که معاملاتی که مدیران از سوی شرکت و به نمایندگی از آن انجام می دهند با دقت بیشتری مورد بررسی قرار گیرد در این تحقیق به بررسی ماده 118 لایحه اصلاحی قانون تجارت...

  • دسته: حقوق فرمت فایل: doc حجم فایل: 124 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 304 تحقیق اهدای گامت و جنین در حقوق جزا و حقوق مدنی تحقیق اهدای گامت و جنین در حقوق جزا و حقوق مدنی کلیک جهت دانلود تحقیق...

  • دسته: حقوق فرمت فایل: doc حجم فایل: 269 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 258 نظریه های مکاتب سیاسی دانلود پایان نامه رشته حقوق بررسی تطبیقی نظریه های مکاتب سیاسی در مورد غایت دولت با مسوولیت مدنی دولت دانلود پایان نامه جبران خسارت...

  • دسته: علوم انسانی فرمت فایل: doc حجم فایل: 59 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 93 بررسی اشتباه و ابطال قراردادها تحقیق بررسی اشتباه و ابطال قراردادها پروژه بررسی اشتباه و ابطال قراردادها مقاله بررسی اشتباه و ابطال قراردادها دانلود تحقیق بررسی اشتباه...

  • دسته: علوم انسانی فرمت فایل: doc حجم فایل: 59 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 93 پروژه بررسی اشتباه و ابطال قراردادها دانلود تحقیق بررسی اشتباه و ابطال قراردادها مقاله بررسی اشتباه و ابطال قراردادها تحقیق بررسی اشتباه و ابطال قراردادها مقاله بررسی...

  • انسان موجودی اجتماعی است و روابط گوناگون افراد با یکدیگر از عناصر سازنده هر اجتماعی است لازمه بر طرف ساختن نیازهای معیشتی افراد جامعه، برقراری روابط قراردادی و کوشش در جهت استحکام این روابط است؛ بنابراین ضرورت وجود نظم تجاری اجتماع...

  • دسته: فقه و حقوق اسلامی فرمت فایل: doc حجم فایل: 137 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 131 اشتباه موضوع قرارداد بررسی اشتباه در موضوع قرارداد کلیک جهت دانلود این رساله تحت عنوان بررسی اشتباه در موضوع قرارداد است. ابتدا تعریف...

  • دسته: فقه و حقوق اسلامی فرمت فایل: doc حجم فایل: 111 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 116 پایان نامه بررسی اشتباه در موضوع قرارداد (اصلاح شده جدید) پایان نامه بررسی اشتباه در موضوع قرارداد (اصلاح شده جدید) کلیک جهت دانلود...

  • دسته: روانشناسی و علوم تربیتی فرمت فایل: doc حجم فایل: 1021 کیلوبایت تعداد صفحات فایل: 69 پایان نامه بررسی اثربخشی آموزش ارتقاء سطوح نظریه ذهن و مهارت اجتماعی کودکان ناشنوا پایان نامه بررسی اثربخشی آموزش نظریه ذهن بر ارتقاء سطوح نظریه...